Η αναστοχαστικότητα στην ποιοτική έρευνα αφορά τη συστηματική εξέταση της επίδρασης του ερευνητή στη μελέτη. Ο ερευνητής δεν λειτουργεί ως ουδέτερος παρατηρητής. Επιλέγει ερωτήσεις και αποφασίζει ποια δεδομένα θεωρεί σημαντικά. Επηρεάζει επίσης τη συνέντευξη μέσα από τον τρόπο επικοινωνίας του. Η αναστοχαστικότητα κάνει αυτές τις επιρροές περισσότερο ορατές. Στόχος δεν είναι να εξαφανίσει κάθε υποκειμενικότητα. Στόχος είναι να δείξει πώς αυτή επηρέασε συγκεκριμένες ερευνητικές αποφάσεις.
Περιεχόμενα άρθρου
- 1. Τι είναι η αναστοχαστικότητα στην ποιοτική έρευνα;
- 2. Τι πρέπει να εξετάζει αναστοχαστικά ο ερευνητής;
- 3. Πώς χρησιμοποιείται το αναστοχαστικό ημερολόγιο;
- 4. Πώς εφαρμόζεται η αναστοχαστικότητα στη συλλογή και την ανάλυση;
- 5. Πώς γράφεται η δήλωση αναστοχαστικότητας;
- Χρειάζεσαι βοήθεια με τη μεθοδολογία της πτυχιακής;
1. Τι είναι η αναστοχαστικότητα στην ποιοτική έρευνα;
Η αναστοχαστικότητα απαιτεί από τον ερευνητή να εξετάζει τη δική του θέση μέσα στην ερευνητική διαδικασία. Η θέση αυτή δεν αφορά μόνο προσωπικά χαρακτηριστικά.
Περιλαμβάνει επίσης τις προηγούμενες εμπειρίες του και τις θεωρητικές του παραδοχές. Περιλαμβάνει ακόμη τη σχέση του με το εξεταζόμενο θέμα.
Για παράδειγμα, ένας εκπαιδευτικός μπορεί να μελετά τις εμπειρίες άλλων εκπαιδευτικών. Η επαγγελματική του εμπειρία μπορεί να διευκολύνει την κατανόηση των απαντήσεων.
Η ίδια εμπειρία μπορεί όμως να δημιουργήσει αυτονόητες παραδοχές. Ο ερευνητής μπορεί να μη ζητήσει διευκρίνιση επειδή θεωρεί ότι ήδη καταλαβαίνει.
Η αναστοχαστικότητα δεν σημαίνει απλή καταγραφή προσωπικών συναισθημάτων. Χρειάζεται σύνδεση μεταξύ της προσωπικής θέσης και μιας ερευνητικής απόφασης.
Διαφέρει επίσης από τον γενικό αναστοχασμό. Ο αναστοχασμός εξετάζει συχνά τι συνέβη και τι θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά.
Η αναστοχαστικότητα προχωρά περισσότερο. Εξετάζει πώς ο ίδιος ο ερευνητής συμμετείχε στη δημιουργία των δεδομένων και των ερμηνειών.
Η σχετική παρουσίαση του University of Galway για την αναστοχαστικότητα τονίζει ότι πρόκειται για συνεχή διαδικασία. Δεν περιορίζεται σε μία παράγραφο στο τέλος της μελέτης.
Για τη γενικότερη λογική του ερευνητικού σχεδιασμού μπορείς να δεις τη μεθοδολογία σε πτυχιακή εργασία.
2. Τι πρέπει να εξετάζει η αναστοχαστικότητα στην ποιοτική έρευνα;
Η αναστοχαστικότητα στην ποιοτική έρευνα ξεκινά πριν από τη συλλογή δεδομένων. Ο ερευνητής εξετάζει γιατί επέλεξε το συγκεκριμένο θέμα.
Χρειάζεται να αναγνωρίσει ποιες προσδοκίες έχει πριν ξεκινήσει. Μπορεί ήδη να περιμένει συγκεκριμένες απαντήσεις από τους συμμετέχοντες.
Αυτές οι προσδοκίες μπορεί να επηρεάσουν τον οδηγό συνέντευξης. Μια ερώτηση μπορεί άθελά της να κατευθύνει τον συμμετέχοντα προς συγκεκριμένη απάντηση.
Ο ερευνητής εξετάζει επίσης τη σχέση του με τους συμμετέχοντες. Η προηγούμενη γνωριμία μπορεί να επηρεάσει τι αισθάνονται άνετα να αποκαλύψουν.
Η διαφορά επαγγελματικού ρόλου μπορεί επίσης να επηρεάσει τη συζήτηση. Ένας προϊστάμενος που παίρνει συνέντευξη από υφιστάμενο δημιουργεί ιδιαίτερη σχέση ισχύος.
Η αναστοχαστική εξέταση πρέπει να είναι συγκεκριμένη. Δεν αρκεί η δήλωση ότι «ο ερευνητής προσπάθησε να παραμείνει αντικειμενικός».
Πιο χρήσιμη είναι η περιγραφή ενός πραγματικού κινδύνου. Μετά πρέπει να εξηγείται πώς αντιμετωπίστηκε κατά τη διαδικασία.
Για παράδειγμα, ο ερευνητής μπορεί να γνωρίζει καλά το εξεταζόμενο επάγγελμα. Για αυτό χρησιμοποιεί διερευνητικές ερωτήσεις αντί να συμπληρώνει νοηματικά τις απαντήσεις.
Η επιλογή του δείγματος χρειάζεται επίσης αναστοχαστική εξέταση. Ο ερευνητής πρέπει να αναρωτηθεί ποιοι άνθρωποι μένουν εκτός της μελέτης.
3. Πώς χρησιμοποιείται το αναστοχαστικό ημερολόγιο;
Το αναστοχαστικό ημερολόγιο βοηθά τον ερευνητή να καταγράφει σκέψεις κατά τη διάρκεια της μελέτης. Δεν χρειάζεται να έχει λογοτεχνική μορφή.
Μετά από κάθε συνέντευξη μπορεί να σημειώσει τι τον εξέπληξε. Μπορεί επίσης να καταγράψει σημεία όπου ένιωσε ότι καθοδήγησε τη συζήτηση.
Μια καλή καταγραφή συνδέει την παρατήρηση με πιθανή επίδραση. Για παράδειγμα, ο ερευνητής μπορεί να παρατηρήσει ότι συμφώνησε έντονα με έναν συμμετέχοντα.
Στη συνέχεια εξετάζει αν αυτή η αντίδραση άλλαξε την πορεία της συνέντευξης. Μπορεί ο συμμετέχων να ανέπτυξε περισσότερο τη συγκεκριμένη θέση.
Το ημερολόγιο μπορεί να καταγράφει και αναλυτικές αποφάσεις. Ο ερευνητής εξηγεί γιατί δημιούργησε έναν συγκεκριμένο κώδικα.
Αργότερα μπορεί να επιστρέψει στην αρχική σημείωση. Έτσι ελέγχει αν η ερμηνεία βασίστηκε στα δεδομένα ή σε προηγούμενη προσδοκία.
Δεν χρειάζεται κάθε προσωπική σκέψη να εμφανιστεί στην τελική πτυχιακή. Το ημερολόγιο αποτελεί εργαλείο της ερευνητικής διαδικασίας.
Στην τελική εργασία χρησιμοποιούνται οι αναστοχαστικές παρατηρήσεις που επηρεάζουν ουσιαστικά την κατανόηση της μεθοδολογίας.
Αν χρησιμοποιείς συνεντεύξεις, δες επίσης τον οδηγό για την ημιδομημένη συνέντευξη στην πτυχιακή.
4. Πώς εφαρμόζεται η αναστοχαστικότητα στη συλλογή και την ανάλυση;
Κατά τη συνέντευξη ο ερευνητής πρέπει να παρακολουθεί τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά στις απαντήσεις. Ακόμη και η επιδοκιμασία μπορεί να επηρεάσει τη συνέχεια.
Δεν σημαίνει ότι πρέπει να εμφανίζεται ψυχρός. Η ποιοτική συνέντευξη συχνά απαιτεί πραγματική επικοινωνία και ενεργητική ακρόαση.
Χρειάζεται όμως επίγνωση των συνεπειών αυτής της αλληλεπίδρασης. Ο ερευνητής πρέπει να εξετάζει πότε ενθαρρύνει περισσότερο συγκεκριμένες αφηγήσεις.
Η αναστοχαστικότητα συνεχίζεται κατά την κωδικοποίηση. Ο ερευνητής αποφασίζει ποια αποσπάσματα συνδέονται και ποια θεωρούνται σημαντικά.
Σε αυτό το στάδιο πρέπει να προσέχει τα δεδομένα που αντιτίθενται στην αρχική του ερμηνεία. Δεν πρέπει να τα αγνοεί επειδή δυσκολεύουν το αναλυτικό σχήμα.
Μπορεί επίσης να συγκρίνει τις πρώτες σημειώσεις του με την τελική ανάλυση. Έτσι εντοπίζει περιπτώσεις όπου άλλαξε σταδιακά ερμηνευτική κατεύθυνση.
Σε ερευνητική ομάδα, οι αναστοχαστικές συζητήσεις μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό διαφορετικών αναγνώσεων. Δεν χρειάζεται όλοι να καταλήξουν στην ίδια ερμηνεία.
Η διαφωνία μπορεί να αποκαλύψει παραδοχές που προηγουμένως παρέμεναν αόρατες. Ο ερευνητής μπορεί τότε να επανεξετάσει συγκεκριμένα αποσπάσματα.
Η αναστοχαστικότητα δεν αποτελεί τεχνική εξάλειψης της υποκειμενικότητας. Αντίθετα, κάνει σαφέστερο τον ρόλο της στην παραγωγή των ευρημάτων.
Για ένα παράδειγμα συστηματικής επεξεργασίας ποιοτικού υλικού μπορείς να δεις την ανάλυση περιεχομένου σε πτυχιακή εργασία.
5. Πώς γράφεται η δήλωση αναστοχαστικότητας;
Η δήλωση αναστοχαστικότητας δεν πρέπει να αποτελεί αυτοβιογραφία. Περιλαμβάνει μόνο στοιχεία που έχουν ουσιαστική σχέση με την έρευνα.
Ξεκίνα περιγράφοντας τη σχέση σου με το θέμα. Εξήγησε ποια εμπειρία ή γνώση μπορεί να επηρεάσει την προσέγγισή σου.
Μετά εντόπισε μία ή δύο συγκεκριμένες παραδοχές. Εξήγησε πώς αυτές θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη συλλογή ή την ανάλυση.
Στη συνέχεια περιέγραψε τι έκανες στην πράξη. Για παράδειγμα, μπορεί να χρησιμοποίησες αναστοχαστικό ημερολόγιο μετά από κάθε συνέντευξη.
Μπορείς επίσης να εξηγήσεις ότι επανεξέταζες περιπτώσεις που δεν ταίριαζαν στις αρχικές ερμηνείες. Αυτή η πληροφορία δείχνει πραγματική αναστοχαστική πρακτική.
Μια ουσιαστική δήλωση θα μπορούσε να αναφέρει ότι ο ερευνητής είχε επαγγελματική εμπειρία στο εξεταζόμενο πεδίο.
Στη συνέχεια εξηγεί την πιθανή συνέπεια. Η εξοικείωση μπορούσε να τον οδηγήσει σε πρόωρη ερμηνεία ορισμένων απαντήσεων.
Τέλος περιγράφει την αντιμετώπιση. Κατέγραφε τις αρχικές του υποθέσεις και χρησιμοποιούσε συμπληρωματικές ερωτήσεις για διευκρίνιση.
Απόφυγε γενικές δηλώσεις όπως «ο ερευνητής δεν είχε προκαταλήψεις». Μια τέτοια θέση δεν δείχνει αναστοχαστική επίγνωση.
Απόφυγε επίσης να παραθέτεις προσωπικά χαρακτηριστικά χωρίς να εξηγείς τη σημασία τους. Κάθε πληροφορία πρέπει να συνδέεται με τη συγκεκριμένη μελέτη.
Η αναστοχαστικότητα στην ποιοτική έρευνα αποκτά αξία όταν συνδέεται με πραγματικές ερευνητικές επιλογές. Δεν λειτουργεί ως τυπική παράγραφος που προστίθεται μετά την ανάλυση.
Για συνολικότερη βοήθεια με τη δομή μιας εργασίας μπορείς να επισκεφθείς την αρχική σελίδα.
Αν η αναστοχαστικότητα αποτελεί μέρος της μεθοδολογίας της έρευνάς σου, μπορείς επίσης να δεις την υποστήριξη για πτυχιακές εργασίες.
Χρειάζεσαι βοήθεια με τη μεθοδολογία της πτυχιακής;
Αν χρειάζεσαι βοήθεια με τη μεθοδολογία της πτυχιακής σου, στείλε το ερευνητικό σχέδιο. Στείλε επίσης το υπάρχον αρχείο και ό,τι άλλο έχεις στη διάθεσή σου.
Μπορείς να συμβουλευτείς τις ενδεικτικές τιμές για μια πρώτη εικόνα. Η τελική κοστολόγηση εξαρτάται από την έκταση. Εξαρτάται επίσης από την πολυπλοκότητα της απαιτούμενης εργασίας.
Για συγκεκριμένη εκτίμηση, συμπλήρωσε τη φόρμα κοστολόγησης και επισύναψε τα διαθέσιμα αρχεία. Αν χρειάζεσαι πρώτα διευκρίνιση, μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μας.