Η ημιδομημένη συνέντευξη για πτυχιακή επιτρέπει να συλλέξεις αναλυτικά ποιοτικά δεδομένα χωρίς να ακολουθείς ένα άκαμπτο ερωτηματολόγιο. Ο ερευνητής προετοιμάζει έναν οδηγό συνέντευξης με βασικά θέματα και ανοικτές ερωτήσεις. Ωστόσο, μπορεί να ζητήσει διευκρινίσεις όταν μια απάντηση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το interview guide πρέπει να συνδέεται άμεσα με τα ερευνητικά ερωτήματα της εργασίας. Δεν αποτελεί απλώς μια λίστα όσων θέλεις να ρωτήσεις. Μια σωστά σχεδιασμένη ημιδομημένη συνέντευξη για πτυχιακή δημιουργεί συγκρίσιμο υλικό χωρίς να περιορίζει τις εμπειρίες των συμμετεχόντων.
Περιεχόμενα άρθρου
1. Τι είναι η ημιδομημένη συνέντευξη για πτυχιακή;
Η ημιδομημένη συνέντευξη βρίσκεται ανάμεσα στη δομημένη και την πλήρως ελεύθερη συνέντευξη. Ο ερευνητής γνωρίζει εκ των προτέρων ποια θέματα θέλει να καλύψει. Δεν χρειάζεται όμως να διαβάζει κάθε ερώτηση με ακριβώς την ίδια σειρά.
Αυτή η ευελιξία αποτελεί το βασικό πλεονέκτημα της μεθόδου. Ο συμμετέχων μπορεί να αναπτύξει μια εμπειρία που ο ερευνητής δεν είχε προβλέψει. Ο ερευνητής μπορεί τότε να ακολουθήσει το συγκεκριμένο σημείο με πρόσθετες ερωτήσεις.
Ας υποθέσουμε ότι μελετάς τις εμπειρίες νέων νοσηλευτών κατά την ένταξή τους σε νοσοκομείο. Μία βασική ερώτηση μπορεί να αφορά τις πρώτες εβδομάδες εργασίας. Ο συμμετέχων μπορεί να αναφέρει ένα περιστατικό έλλειψης υποστήριξης. Τότε μπορείς να ζητήσεις περισσότερες πληροφορίες για αυτή την εμπειρία.
Το interview guide λειτουργεί επομένως ως οδηγός και όχι ως σενάριο. Διατηρεί την έρευνα κοντά στους στόχους της. Παράλληλα, αφήνει χώρο για περιεχόμενο που προκύπτει μέσα από τη συζήτηση.
Η μέθοδος είναι κατάλληλη όταν το ερευνητικό ερώτημα αφορά εμπειρίες ή αντιλήψεις. Μπορεί επίσης να εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι συμμετέχοντες αποδίδουν νόημα σε ένα φαινόμενο.
Αν δεν έχεις αποφασίσει ακόμη τη γενική μεθοδολογική προσέγγιση, δες τον οδηγό Ποιοτική ή Ποσοτική Έρευνα: Ποια να Επιλέξεις;. Η επιλογή μεθόδου πρέπει να ξεκινά από το ερευνητικό ερώτημα.
2. Πώς περνάς από το ερευνητικό ερώτημα στο interview guide;
Το σημαντικότερο λάθος είναι να αντιγράψεις το ερευνητικό ερώτημα και να το χρησιμοποιήσεις αυτούσιο στη συνέντευξη. Το research question απευθύνεται στην έρευνα. Η ερώτηση συνέντευξης απευθύνεται στον συμμετέχοντα.
Ας υποθέσουμε ότι το ερευνητικό ερώτημα είναι: «Πώς βιώνουν οι εκπαιδευτικοί την εφαρμογή της εξ αποστάσεως διδασκαλίας;». Δεν χρειάζεται να ρωτήσεις τον συμμετέχοντα ακριβώς αυτή τη φράση.
Μπορείς να ξεκινήσεις με: «Μπορείτε να μου περιγράψετε την εμπειρία σας όταν ξεκινήσατε να διδάσκετε εξ αποστάσεως;». Η ερώτηση ζητά συγκεκριμένη αφήγηση. Παράλληλα, δεν προϋποθέτει ότι η εμπειρία ήταν θετική ή αρνητική.
Χώρισε το ερευνητικό ερώτημα σε θεματικές περιοχές
Πριν γράψεις τις τελικές ερωτήσεις, εντόπισε τις βασικές περιοχές που χρειάζεται να καλύψεις. Για παράδειγμα, μπορεί να σε ενδιαφέρει η αρχική εμπειρία. Μετά μπορεί να εξετάσεις πώς άλλαξε η καθημερινή πρακτική.
Μια τρίτη περιοχή μπορεί να αφορά τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι συμμετέχοντες. Μια άλλη μπορεί να εξετάζει τι υποστήριξη θεωρούν σημαντική. Κάθε περιοχή πρέπει να εξυπηρετεί συγκεκριμένο μέρος του ερευνητικού σκοπού.
Μετά γράψε μία ή δύο βασικές ερωτήσεις για κάθε περιοχή. Δεν χρειάζεσαι δεκάδες κύριες ερωτήσεις. Πολλές στενές ερωτήσεις μετατρέπουν τη συνέντευξη σε προφορικό ερωτηματολόγιο.
Το Imperial College London προτείνει επίσης ένα protocol που καλύπτει την εισαγωγή και τη συγκατάθεση. Μετά ακολουθούν οι βασικές ερωτήσεις και το κλείσιμο. Μπορείς να δεις τον οδηγό του Imperial για τον σχεδιασμό interview protocol.
Το interview guide πρέπει να συνδέεται και με το κεφάλαιο της μεθοδολογίας. Στον οδηγό μας για τη μεθοδολογία σε διπλωματική εργασία θα δεις πώς εντάσσεται το εργαλείο στο συνολικό ερευνητικό σχέδιο.
3. Πώς γράφεις ερωτήσεις και probes για ημιδομημένη συνέντευξη;
Οι κύριες ερωτήσεις πρέπει να είναι ανοικτές. Μια καλή ερώτηση επιτρέπει στον συμμετέχοντα να αναπτύξει την απάντησή του. Δεν πρέπει να οδηγεί εύκολα σε ένα απλό «ναι» ή «όχι».
Λάθος: «Είχατε προβλήματα με την προσαρμογή σας στην εργασία;» Η διατύπωση θεωρεί ήδη πιθανό ότι υπήρχαν προβλήματα.
Καλύτερα: «Πώς ήταν η διαδικασία προσαρμογής σας στην εργασία;» Η νέα ερώτηση αφήνει τον συμμετέχοντα να περιγράψει ελεύθερα την εμπειρία.
Πρέπει επίσης να αποφεύγεις ερωτήσεις που περιλαμβάνουν δύο διαφορετικές έννοιες. Ο συμμετέχων μπορεί να έχει διαφορετική άποψη για καθεμία.
Λάθος: «Πώς σας υποστήριξαν οι συνάδελφοι και η διοίκηση;» Η ερώτηση συνδυάζει δύο διαφορετικές πηγές υποστήριξης.
Καλύτερα: Ρώτησε αρχικά για τους συναδέλφους. Στη συνέχεια δημιούργησε ξεχωριστή ερώτηση για τη διοίκηση.
Τι είναι τα probes;
Τα probes είναι σύντομες συμπληρωματικές ερωτήσεις που βοηθούν τον συμμετέχοντα να αναπτύξει μια απάντηση. Δεν αποτελούν απαραίτητα ερωτήσεις που πρέπει να χρησιμοποιήσεις σε κάθε συνέντευξη.
Αν ένας συμμετέχων πει ότι η πρώτη περίοδος εργασίας ήταν «δύσκολη», μπορείς να ζητήσεις διευκρίνιση. Για παράδειγμα: «Τι ήταν αυτό που την έκανε δύσκολη για εσάς;».
Αν η απάντηση παραμένει γενική, μπορείς να ζητήσεις συγκεκριμένο περιστατικό. Μια ερώτηση όπως «Μπορείτε να μου δώσετε ένα παράδειγμα;» συχνά παράγει πολύ πιο χρήσιμο υλικό.
Ένα probe μπορεί επίσης να διευκρινίσει το νόημα μιας λέξης. Αν ο συμμετέχων χρησιμοποιήσει τον όρο «πίεση», μπορείς να ρωτήσεις τι σημαίνει αυτό για τον ίδιο. Έτσι δεν επιβάλλεις τη δική σου ερμηνεία.
Απέφυγε όμως probes που προσφέρουν έτοιμη εξήγηση. Η ερώτηση «Ήταν δύσκολο επειδή δεν σας υποστήριξε η διοίκηση;» εισάγει πιθανή αιτία. Είναι καλύτερο να ζητήσεις από τον συμμετέχοντα να εξηγήσει ο ίδιος την αιτία.
Με ποια σειρά βάζεις τις ερωτήσεις;
Ξεκίνησε με μία εύκολη ερώτηση που βοηθά τον συμμετέχοντα να μπει στη συζήτηση. Μπορείς να ζητήσεις να περιγράψει τον ρόλο του ή μια συνηθισμένη ημέρα.
Στη συνέχεια πέρασε στα βασικά θέματα της έρευνας. Οι περισσότερο ευαίσθητες ερωτήσεις μπορούν να εμφανιστούν αργότερα. Μέχρι τότε έχει δημιουργηθεί μεγαλύτερη εξοικείωση με τη διαδικασία.
Στο τέλος άφησε χώρο για κάτι που δεν είχες προβλέψει. Μπορείς να ρωτήσεις αν υπάρχει κάτι σημαντικό που δεν συζητήθηκε. Συχνά αυτή η τελική ερώτηση προσθέτει χρήσιμο υλικό.
4. Πώς ελέγχεις και χρησιμοποιείς το interview guide;
Πριν ξεκινήσεις την κύρια συλλογή, δοκίμασε το interview guide. Ο πιλοτικός έλεγχος δείχνει αν οι ερωτήσεις γίνονται κατανοητές. Δείχνει επίσης πόσο χρόνο χρειάζεται πραγματικά η συνέντευξη.
Ζήτησε από τον δοκιμαστικό συμμετέχοντα να επισημάνει ασαφείς ερωτήσεις. Παρατήρησε επίσης πού χρειάζονται πολλές διευκρινίσεις. Αυτό μπορεί να δείχνει ότι η αρχική διατύπωση χρειάζεται απλοποίηση.
Έλεγξε αν κάποιες ερωτήσεις παράγουν σχεδόν την ίδια απάντηση. Σε αυτή την περίπτωση ίσως χρειάζεται να τις συγχωνεύσεις. Ένα μικρότερο guide με ουσιαστικές ερωτήσεις λειτουργεί καλύτερα από μια μεγάλη λίστα.
Μην διαβάζεις το guide σαν ερωτηματολόγιο
Κατά τη συνέντευξη χρειάζεται ενεργητική ακρόαση. Αν ο συμμετέχων καλύψει αυθόρμητα ένα επόμενο θέμα, δεν χρειάζεται να τον αναγκάσεις να επαναλάβει τα ίδια.
Μπορείς επίσης να αλλάξεις τη σειρά όταν αυτό βοηθά τη φυσική ροή. Ωστόσο, πρέπει να καλύψεις τα βασικά θέματα σε όλες τις συνεντεύξεις. Έτσι διατηρείς επαρκή συνέπεια στο σύνολο του υλικού.
Πριν από την καταγραφή χρειάζεται η κατάλληλη ενημέρωση και συγκατάθεση. Ο συμμετέχων πρέπει να γνωρίζει τον σκοπό της έρευνας. Πρέπει επίσης να γνωρίζει πώς θα χρησιμοποιηθούν τα δεδομένα του.
Μετά τη συνέντευξη κράτησε σύντομες αναλυτικές σημειώσεις. Κατέγραψε σημεία που σου φάνηκαν σημαντικά. Μπορείς επίσης να σημειώσεις περιπτώσεις όπου χρειάζεται μικρή βελτίωση του guide.
Πώς παρουσιάζεις τη διαδικασία στην πτυχιακή;
Στο κεφάλαιο Μεθοδολογία εξήγησε ότι χρησιμοποίησες ημιδομημένες συνεντεύξεις. Περιέγραψε πώς δημιουργήθηκε ο οδηγός και πώς συνδέθηκε με τα ερευνητικά ερωτήματα.
Αναφέρεις επίσης τη διάρκεια των συνεντεύξεων και τον τρόπο διεξαγωγής τους. Εξηγείς αν πραγματοποιήθηκαν δια ζώσης ή διαδικτυακά. Περιγράφεις ακόμη πώς καταγράφηκαν και απομαγνητοφωνήθηκαν.
Το interview guide μπορεί να τοποθετηθεί σε παράρτημα. Έτσι ο αναγνώστης βλέπει τις βασικές ερωτήσεις χωρίς να διακόπτεται η ροή της μεθοδολογίας.
Μετά τη συλλογή θα χρειαστείς κατάλληλη μέθοδο ανάλυσης. Για παράδειγμα, μπορείς να χρησιμοποιήσεις θεματική ανάλυση των Braun και Clarke όταν αυτό συμφωνεί με τη μεθοδολογική σου προσέγγιση.
Αν η εργασία συνδυάζει συνεντεύξεις με ποσοτικά δεδομένα, χρειάζεται ξεχωριστό αναλυτικό σχέδιο. Σε αυτή την περίπτωση μπορείς να δεις και τις διαθέσιμες στατιστικές αναλύσεις.
5. Χρειάζεσαι βοήθεια με την ημιδομημένη συνέντευξη για πτυχιακή;
Αν χρειάζεσαι βοήθεια με μια ημιδομημένη συνέντευξη για πτυχιακή, στείλε μας το θέμα και τα ερευνητικά ερωτήματα. Αν έχεις ήδη δημιουργήσει interview guide, μπορείς να στείλεις το προσχέδιό σου. Έτσι μπορούμε να εξετάσουμε αν οι ερωτήσεις συνδέονται με τον σκοπό της έρευνας.
Μπορείς επίσης να στείλεις το κεφάλαιο της μεθοδολογίας ή τις οδηγίες του επιβλέποντα. Αν έχεις ήδη πραγματοποιήσει κάποιες συνεντεύξεις, μπορείς να στείλεις και το διαθέσιμο υλικό. Αυτό βοηθά να εντοπιστούν προβλήματα πριν συνεχιστεί η συλλογή.
Η σωστή προετοιμασία έχει ιδιαίτερη σημασία πριν από την πρώτη κύρια συνέντευξη. Μετά τη συλλογή δεν μπορείς πάντα να καλύψεις πληροφορίες που δεν ζητήθηκαν. Για αυτό το interview guide πρέπει να ελεγχθεί εγκαίρως.
Για πιο άμεση εκτίμηση, συμπλήρωσε τη φόρμα κοστολόγησής μας και επισύναψε τα διαθέσιμα αρχεία. Αν θέλεις πρώτα να περιγράψεις τι χρειάζεσαι, μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μας.