Η σκόπιμη δειγματοληψία στην ποιοτική έρευνα επιλέγει συμμετέχοντες επειδή διαθέτουν εμπειρίες σχετικές με το ερευνητικό ερώτημα. Στη διεθνή βιβλιογραφία συναντάται ως purposive sampling. Ο στόχος δεν είναι να βρεθούν απλώς διαθέσιμα άτομα. Ο ερευνητής καθορίζει ποιοι μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικές πληροφορίες για το υπό μελέτη φαινόμενο. Για αυτό τα κριτήρια επιλογής πρέπει να προκύπτουν από τον σκοπό της έρευνας.
Περιεχόμενα άρθρου
- 1. Τι είναι η σκόπιμη δειγματοληψία στην ποιοτική έρευνα;
- 2. Πώς καθορίζονται τα κριτήρια επιλογής συμμετεχόντων;
- 3. Ποιες στρατηγικές σκόπιμης δειγματοληψίας υπάρχουν;
- 4. Πόσους συμμετέχοντες χρειάζεται μια ποιοτική έρευνα;
- 5. Πώς περιγράφεις τη σκόπιμη δειγματοληψία στη μεθοδολογία;
- Χρειάζεσαι βοήθεια με τη μεθοδολογία της πτυχιακής;
1. Τι είναι η σκόπιμη δειγματοληψία στην ποιοτική έρευνα;
Η σκόπιμη δειγματοληψία αποτελεί μη πιθανοτική μέθοδο επιλογής συμμετεχόντων. Ο ερευνητής δεν επιλέγει άτομα με τυχαία διαδικασία.
Αντίθετα, επιλέγει περιπτώσεις που θεωρεί κατάλληλες για το συγκεκριμένο ερευνητικό ερώτημα.
Για παράδειγμα, μια μελέτη για την επαγγελματική εξουθένωση νοσηλευτών χρειάζεται άτομα με σχετική εργασιακή εμπειρία.
Ένας φοιτητής δεν επιλέγει δέκα άτομα επειδή μπορεί εύκολα να τα προσεγγίσει. Αυτό θα πλησίαζε περισσότερο σε δείγμα ευκολίας.
Στη σκόπιμη επιλογή πρέπει να υπάρχει σαφής λόγος για τον οποίο κάθε κατηγορία συμμετεχόντων είναι σχετική με το θέμα.
Η University of Connecticut περιγράφει τη μέθοδο ως επιλογή συμμετεχόντων λόγω χαρακτηριστικών που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την έρευνα.
Η ποιοτική έρευνα δεν επιδιώκει συνήθως στατιστική αντιπροσωπευτικότητα με τον ίδιο τρόπο όπως μια πιθανoτική δειγματοληψία.
Επιδιώκει κυρίως να αποκτήσει πλούσιο υλικό για την κατανόηση του φαινομένου που εξετάζει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ερευνητής μπορεί να επιλέξει αυθαίρετα όποιον θέλει. Η διαδικασία χρειάζεται διαφανή αιτιολόγηση.
Για τη βασική διάκριση των ερευνητικών προσεγγίσεων μπορείς να δεις το άρθρο για ποιοτική ή ποσοτική έρευνα.
2. Πώς καθορίζονται τα κριτήρια στη σκόπιμη δειγματοληψία;
Η σκόπιμη δειγματοληψία στην ποιοτική έρευνα ξεκινά από το ερευνητικό ερώτημα. Τα κριτήρια πρέπει να συνδέονται άμεσα με αυτό.
Υπόθεσε ότι εξετάζεις την εμπειρία εκπαιδευτικών που διαχειρίστηκαν περιστατικά σχολικού εκφοβισμού.
Ένα λογικό κριτήριο ένταξης είναι η πραγματική εμπειρία διαχείρισης τέτοιου περιστατικού.
Μπορείς επίσης να ορίσεις ελάχιστη διάρκεια επαγγελματικής εμπειρίας, εφόσον αυτή έχει θεωρητική σημασία.
Δεν χρειάζεται όμως να προσθέσεις κριτήρια που δεν υπηρετούν το ερευνητικό ερώτημα.
Για παράδειγμα, η οικογενειακή κατάσταση των εκπαιδευτικών δεν αποτελεί χρήσιμο κριτήριο χωρίς συγκεκριμένη θεωρητική αιτιολόγηση.
Τα κριτήρια αποκλεισμού λειτουργούν με την ίδια λογική. Καθορίζουν ποιες περιπτώσεις δεν μπορούν να απαντήσουν κατάλληλα στο ερώτημα.
Μια έρευνα για εμπειρίες τηλεργασίας μπορεί να αποκλείει άτομα που δεν έχουν εργαστεί ποτέ εξ αποστάσεως.
Τα κριτήρια πρέπει να καθορίζονται πριν από τη στρατολόγηση όπου αυτό είναι εφικτό. Έτσι μειώνεις τις αυθαίρετες επιλογές.
Η πρόσβαση στους συμμετέχοντες είναι διαφορετικό ζήτημα από την καταλληλότητά τους. Ένα διαθέσιμο άτομο δεν είναι απαραίτητα κατάλληλο.
Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την παρουσίαση του δείγματος, δες πώς περιγράφεται το δείγμα έρευνας σε μια εργασία.
3. Ποιες στρατηγικές σκόπιμης δειγματοληψίας υπάρχουν;
Η σκόπιμη δειγματοληψία δεν αποτελεί μία μοναδική τεχνική. Ο ερευνητής μπορεί να επιλέξει διαφορετική στρατηγική ανάλογα με τον στόχο.
Η δειγματοληψία κριτηρίων επιλέγει όλες τις περιπτώσεις που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις σχετικές με την έρευνα.
Για παράδειγμα, μπορείς να επιλέξεις γονείς που έχουν χρησιμοποιήσει μια συγκεκριμένη υπηρεσία ψυχικής υγείας.
Η μέγιστη διαφοροποίηση αναζητά συμμετέχοντες με διαφορετικά χαρακτηριστικά ή εμπειρίες.
Ο σκοπός είναι να εξεταστεί πώς εμφανίζεται το ίδιο φαινόμενο σε διαφορετικά πλαίσια.
Σε έρευνα για εξ αποστάσεως εκπαίδευση μπορείς να επιλέξεις εκπαιδευτικούς διαφορετικής προϋπηρεσίας. Μπορείς επίσης να καλύψεις διαφορετικές βαθμίδες εκπαίδευσης.
Η ομοιογενής δειγματοληψία ακολουθεί την αντίθετη λογική. Περιορίζει τη διαφοροποίηση για να εξετάσει πιο εστιασμένα μια συγκεκριμένη ομάδα.
Ένα παράδειγμα είναι η μελέτη μόνο νεοδιόριστων εκπαιδευτικών κατά το πρώτο έτος εργασίας τους.
Η επιλογή ακραίων περιπτώσεων εστιάζει σε ασυνήθιστες εμπειρίες. Αυτές μπορούν να φωτίσουν πλευρές που δεν φαίνονται στις συνηθισμένες περιπτώσεις.
Η επιλογή τυπικών περιπτώσεων, αντίθετα, εστιάζει σε περιπτώσεις που θεωρούνται χαρακτηριστικές του φαινομένου.
Δεν πρέπει να χρησιμοποιείς πολλές στρατηγικές μόνο για να φαίνεται πιο σύνθετη η μεθοδολογία. Επίλεξε αυτή που υπηρετεί καθαρά τον σκοπό.
Η θεωρητική δειγματοληψία χρειάζεται ιδιαίτερη διάκριση. Συνδέεται κυρίως με τη θεμελιωμένη θεωρία και εξελίσσεται μαζί με την ανάλυση.
4. Πόσους συμμετέχοντες χρειάζεται μια ποιοτική έρευνα;
Δεν υπάρχει ένας αριθμός συμμετεχόντων που θεωρείται σωστός για κάθε ποιοτική μελέτη.
Το κατάλληλο μέγεθος εξαρτάται από το ερευνητικό ερώτημα. Εξαρτάται επίσης από το πόσο συγκεκριμένη είναι η ομάδα ενδιαφέροντος.
Μια στενά εστιασμένη μελέτη μπορεί να χρειάζεται λιγότερες συνεντεύξεις από μια έρευνα με πολύ διαφορετικές κατηγορίες συμμετεχόντων.
Σημασία έχει επίσης το είδος της ποιοτικής προσέγγισης. Μια φαινομενολογική μελέτη δεν σχεδιάζει το δείγμα όπως μια θεμελιωμένη θεωρία.
Ο όγκος πληροφοριών κάθε συνέντευξης παίζει επίσης ρόλο. Μια σύντομη συνέντευξη προσφέρει διαφορετικό βάθος από μια αναλυτική συζήτηση.
Ο κορεσμός δεδομένων χρησιμοποιείται συχνά ως μέρος της απόφασης. Δείχνει ότι οι νέες συνεντεύξεις προσθέτουν περιορισμένη νέα πληροφορία.
Δεν πρέπει όμως να γράψεις απλώς ότι «επιτεύχθηκε κορεσμός» χωρίς να εξηγήσεις πώς αξιολογήθηκε.
Η εκ των προτέρων πρόβλεψη δείγματος παραμένει απαραίτητη για πρακτικούς λόγους. Χρειάζεται για τον σχεδιασμό χρόνου και στρατολόγησης.
Αν σχεδιάζεις δώδεκα συνεντεύξεις, εξήγησε γιατί αυτό το εύρος είναι εύλογο για το συγκεκριμένο ερευνητικό πλαίσιο.
Πρέπει επίσης να προβλέψεις ότι ορισμένοι υποψήφιοι μπορεί να αρνηθούν ή να αποχωρήσουν.
Για πιο αναλυτική παρουσίαση του σημείου όπου σταματά η συλλογή, δες τον οδηγό για τον κορεσμό δεδομένων στην ποιοτική έρευνα.
5. Πώς περιγράφεις τη σκόπιμη δειγματοληψία στη μεθοδολογία;
Στη Μεθοδολογία πρέπει πρώτα να δηλώσεις ότι χρησιμοποιήθηκε σκόπιμη δειγματοληψία. Μετά εξηγείς γιατί ταιριάζει στην έρευνα.
Μια γενική φράση όπως «χρησιμοποιήθηκε purposive sampling» δεν αρκεί. Ο αναγνώστης χρειάζεται να γνωρίζει τη λογική της επιλογής.
Μπορείς να γράψεις: «Χρησιμοποιήθηκε σκόπιμη δειγματοληψία επειδή απαιτούνταν συμμετέχοντες με άμεση εμπειρία του εξεταζόμενου φαινομένου».
Στη συνέχεια καταγράφεις τα κριτήρια ένταξης. Αν υπάρχουν κριτήρια αποκλεισμού, τα παρουσιάζεις επίσης.
Μετά περιγράφεις πώς εντοπίστηκαν οι υποψήφιοι. Δήλωσε αν χρησιμοποιήθηκαν οργανισμοί ή συγκεκριμένες κοινότητες για τη στρατολόγηση.
Πρέπει επίσης να αναφέρεις πόσοι συμμετείχαν τελικά. Παρουσίασε τα χαρακτηριστικά που είναι ουσιαστικά για την ερμηνεία της έρευνας.
Μην αποκαλείς το δείγμα «αντιπροσωπευτικό» χωρίς κατάλληλη βάση. Η σκόπιμη επιλογή δεν στοχεύει συνήθως σε στατιστική αντιπροσωπευτικότητα.
Μην τη συγχέεις επίσης με τη δειγματοληψία ευκολίας. Η εύκολη πρόσβαση δεν αποτελεί από μόνη της κριτήριο σκοπιμότητας.
Αν χρησιμοποίησες συνεντεύξεις, εξήγησε και πώς συνδέθηκε η επιλογή συμμετεχόντων με τον οδηγό συνέντευξης.
Μπορείς να δεις σχετικά τον οδηγό για την ημιδομημένη συνέντευξη στην πτυχιακή.
Η σκόπιμη δειγματοληψία στην ποιοτική έρευνα είναι ισχυρή όταν η επιλογή συμμετεχόντων συνδέεται καθαρά με το ερευνητικό ερώτημα.
Για συνολικότερη καθοδήγηση σχετικά με τη μεθοδολογία μπορείς να επισκεφθείς την αρχική σελίδα.
Αν χρειάζεσαι υποστήριξη στην εκπόνηση, μπορείς επίσης να δεις τις πτυχιακές εργασίες.
Χρειάζεσαι βοήθεια με τη μεθοδολογία της πτυχιακής;
Αν χρειάζεσαι βοήθεια με τη μεθοδολογία της πτυχιακής σου, στείλε το ερευνητικό σχέδιο. Στείλε επίσης το υπάρχον αρχείο και ό,τι άλλο έχεις στη διάθεσή σου.
Μπορείς να συμβουλευτείς τις ενδεικτικές τιμές για μια πρώτη εικόνα. Η τελική κοστολόγηση εξαρτάται από την έκταση. Εξαρτάται επίσης από την πολυπλοκότητα της απαιτούμενης εργασίας.
Για συγκεκριμένη εκτίμηση, συμπλήρωσε τη φόρμα κοστολόγησης και επισύναψε τα διαθέσιμα αρχεία. Αν χρειάζεσαι πρώτα διευκρίνιση, μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μας.