Οι λογικοί τελεστές στη βιβλιογραφική αναζήτηση συνδέουν λέξεις-κλειδιά ώστε να ελέγχεις ποια αποτελέσματα θα ανακτήσει μια βάση δεδομένων. Στη διεθνή βιβλιογραφία ονομάζονται Boolean operators. Οι τρεις βασικοί τελεστές είναι AND, OR και NOT. Το AND συνδέει διαφορετικές έννοιες. Το OR ενώνει εναλλακτικούς όρους της ίδιας έννοιας. Το NOT αποκλείει αποτελέσματα, αλλά χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Η σωστή χρήση τους μετατρέπει μια απλή αναζήτηση σε οργανωμένη στρατηγική.
Περιεχόμενα άρθρου
1. Τι είναι οι λογικοί τελεστές στη βιβλιογραφική αναζήτηση;
Μια αποτελεσματική βιβλιογραφική αναζήτηση δεν βασίζεται μόνο στην επιλογή σωστών λέξεων-κλειδιών. Χρειάζεται και σωστή σύνδεση μεταξύ τους.
Οι λογικοί τελεστές καθορίζουν τη σχέση ανάμεσα στους όρους. Έτσι μπορείς να περιορίσεις ή να διευρύνεις τα αποτελέσματα.
Υπόθεσε ότι μελετάς την επαγγελματική εξουθένωση των νοσηλευτών. Οι δύο βασικές έννοιες είναι η εξουθένωση και οι νοσηλευτές.
Κάθε έννοια μπορεί όμως να εμφανίζεται στη βιβλιογραφία με διαφορετικούς όρους. Η αναζήτηση μόνο μίας λέξης μπορεί να χάσει σχετικές μελέτες.
Για την εξουθένωση μπορείς να συναντήσεις τους όρους burnout και occupational burnout.
Για τους νοσηλευτές μπορεί να εμφανίζονται οι όροι nurses και nursing staff.
Οι λογικοί τελεστές επιτρέπουν να οργανώσεις αυτούς τους όρους σε μία ενιαία στρατηγική.
Το University of Leeds εξηγεί ότι οι AND, OR και NOT χρησιμοποιούνται για διαφορετικούς συνδυασμούς όρων και θεματικών επικεφαλίδων.
Η ακριβής λειτουργία μιας βάσης μπορεί να διαφέρει. Για αυτό πρέπει πάντα να ελέγχεις τις οδηγίες της πλατφόρμας που χρησιμοποιείς.
Η λογική των τριών βασικών τελεστών παραμένει όμως κοινή στις περισσότερες επιστημονικές βάσεις.
Για τη γενικότερη οργάνωση της ανασκόπησης μπορείς να δεις τι περιλαμβάνει μια βιβλιογραφική ανασκόπηση σε εργασία.
2. Πώς χρησιμοποιείται ο τελεστής AND;
Ο AND χρησιμοποιείται για να συνδέσει διαφορετικές έννοιες που πρέπει να εμφανίζονται στην ίδια αναζήτηση.
Αν γράψεις burnout AND nurses, ζητάς αποτελέσματα που σχετίζονται και με τους δύο όρους.
Η χρήση του AND συνήθως περιορίζει τον αριθμό των αποτελεσμάτων. Όσο περισσότερες διαφορετικές έννοιες προσθέτεις, τόσο στενεύει η αναζήτηση.
Υπόθεσε ότι εξετάζεις την εξουθένωση νοσηλευτών σε μονάδες εντατικής θεραπείας.
Μια βασική αναζήτηση μπορεί να είναι burnout AND nurses AND intensive care.
Η προσθήκη του τρίτου στοιχείου αποκλείει μεγάλο μέρος της βιβλιογραφίας που δεν αφορά μονάδες εντατικής θεραπείας.
Αυτό είναι χρήσιμο όταν τα αρχικά αποτελέσματα είναι πολύ γενικά. Μπορεί όμως να γίνει πρόβλημα αν περιορίσεις υπερβολικά την αναζήτηση.
Δεν πρέπει επομένως να συνδέεις κάθε πιθανή λέξη με AND.
Ένα συχνό λάθος είναι η αναζήτηση burnout AND occupational burnout. Οι δύο όροι εκφράζουν παρόμοια έννοια και όχι διαφορετικές έννοιες.
Η χρήση AND σε αυτή την περίπτωση απαιτεί να εμφανίζονται και οι δύο όροι. Έτσι μπορεί να χαθούν σχετικά άρθρα.
Ο AND είναι περισσότερο χρήσιμος μεταξύ διαφορετικών εννοιολογικών ομάδων.
Για παράδειγμα, η ομάδα «εξουθένωση» μπορεί να συνδεθεί με AND με την ομάδα «νοσηλευτές».
Σε μια συστηματική ανασκόπηση πρέπει να καταγράφεις τον ακριβή συνδυασμό που χρησιμοποίησες.
Αυτό βοηθά τον αναγνώστη να καταλάβει πώς προέκυψε το αρχικό σύνολο δημοσιεύσεων.
3. Πώς χρησιμοποιείται ο τελεστής OR;
Ο OR συνδέει εναλλακτικές λέξεις που αντιπροσωπεύουν την ίδια ή πολύ κοντινή έννοια.
Για παράδειγμα, μπορείς να γράψεις nurse OR nurses. Η βάση θα αναζητήσει αποτελέσματα που περιλαμβάνουν τουλάχιστον έναν από τους όρους.
Η χρήση του OR συνήθως αυξάνει τον αριθμό των αποτελεσμάτων. Για αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για συνώνυμα.
Μπορείς επίσης να χρησιμοποιήσεις OR για διαφορετικές καθιερωμένες ονομασίες ενός φαινομένου.
Μια ομάδα αναζήτησης μπορεί να είναι burnout OR “occupational burnout” OR “job burnout”.
Τα εισαγωγικά χρησιμοποιούνται σε πολλές βάσεις για αναζήτηση συγκεκριμένης φράσης. Η ακριβής σύνταξη διαφέρει ανά πλατφόρμα.
Αν ψάξεις μόνο burnout, μπορεί να χάσεις άρθρα που χρησιμοποιούν διαφορετική ορολογία χωρίς τον συγκεκριμένο όρο.
Για αυτό η δημιουργία ομάδων συνωνύμων αποτελεί κρίσιμο στάδιο πριν ξεκινήσει η τελική αναζήτηση.
Μην προσθέτεις όμως με OR λέξεις που έχουν πολύ διαφορετικό νόημα μόνο για να αυξήσεις τα αποτελέσματα.
Κάθε όρος πρέπει να συνδέεται πραγματικά με την έννοια που θέλεις να ανακτήσεις.
Στις ιατρικές βάσεις μπορείς επίσης να συνδυάζεις ελεύθερες λέξεις με ελεγχόμενους όρους ευρετηριοποίησης.
Οι ελεγχόμενοι όροι μπορεί να διαφέρουν ανά βάση. Για παράδειγμα, η MEDLINE χρησιμοποιεί θεματικές επικεφαλίδες MeSH.
Ο OR είναι επομένως το βασικό εργαλείο για να αυξήσεις την πληρότητα μιας εννοιολογικής ομάδας.
4. Πότε χρησιμοποιείται ο τελεστής NOT;
Ο NOT αποκλείει αποτελέσματα που περιέχουν συγκεκριμένο όρο. Για αυτό πρέπει να χρησιμοποιείται πολύ πιο προσεκτικά.
Υπόθεσε ότι αναζητάς κατάθλιψη σε ενήλικες και εμφανίζονται πολλές μελέτες για παιδιά.
Μια αναζήτηση depression NOT children μπορεί να αφαιρέσει αποτελέσματα που περιλαμβάνουν τον όρο children.
Το πρόβλημα είναι ότι μπορεί να αποκλείσει και μια κατάλληλη μελέτη που αναφέρει παιδιά μόνο στο θεωρητικό της υπόβαθρο.
Μπορεί επίσης ένα άρθρο να συγκρίνει ενήλικες με παιδιά. Ο NOT μπορεί να αφαιρέσει ολόκληρη τη μελέτη.
Για αυτό ο αποκλεισμός με NOT μπορεί να προκαλέσει απώλεια σχετικής βιβλιογραφίας.
Στις συστηματικές ανασκοπήσεις η πληρότητα της αναζήτησης έχει ιδιαίτερη σημασία. Ένας αδικαιολόγητος αποκλεισμός μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα.
Πριν χρησιμοποιήσεις NOT, εξέτασε αν μπορείς να βελτιώσεις την αναζήτηση με ακριβέστερους θετικούς όρους.
Μπορεί επίσης να είναι ασφαλέστερο να εφαρμόσεις κατάλληλα κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού κατά τη διαλογή.
Τα κριτήρια αυτά δεν είναι το ίδιο πράγμα με τον τελεστή NOT. Αποτελούν προκαθορισμένους κανόνες επιλογής μελετών.
Μπορείς να δεις σχετικά πώς διαμορφώνονται τα κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού σε συστηματική ανασκόπηση.
Ο NOT έχει επομένως χρησιμότητα, αλλά δεν πρέπει να λειτουργεί ως πρόχειρο εργαλείο καθαρισμού πολλών αποτελεσμάτων.
5. Πώς συνδυάζεις τους λογικούς τελεστές στη βιβλιογραφική αναζήτηση;
Οι λογικοί τελεστές στη βιβλιογραφική αναζήτηση γίνονται πραγματικά χρήσιμοι όταν οργανώνεις πρώτα τις βασικές έννοιες του ερωτήματος.
Υπόθεσε ότι μελετάς επαγγελματική εξουθένωση σε νοσηλευτές μονάδων εντατικής θεραπείας.
Η πρώτη ομάδα μπορεί να περιλαμβάνει: burnout OR “occupational burnout” OR “job burnout”.
Η δεύτερη ομάδα μπορεί να περιλαμβάνει: nurse OR nurses OR “nursing staff”.
Η τρίτη ομάδα μπορεί να περιλαμβάνει: “intensive care” OR ICU.
Οι εναλλακτικοί όροι κάθε ομάδας συνδέονται με OR. Οι διαφορετικές εννοιολογικές ομάδες συνδέονται με AND.
Η τελική λογική γίνεται: (burnout OR “occupational burnout”) AND (nurse OR nurses) AND (“intensive care” OR ICU).
Οι παρενθέσεις είναι σημαντικές επειδή διατηρούν μαζί τους εναλλακτικούς όρους της ίδιας έννοιας.
Χωρίς σωστή ομαδοποίηση, η βάση μπορεί να επεξεργαστεί τη στρατηγική διαφορετικά από αυτό που σχεδίασες.
Έλεγξε πάντα τη σύνταξη που υποστηρίζει η συγκεκριμένη βάση. Η χρήση κεφαλαίων χαρακτήρων για AND, OR και NOT είναι συχνά ασφαλέστερη.
Μην αντιγράφεις επίσης μηχανικά την ίδια αναζήτηση από μία βάση σε άλλη.
Οι βάσεις μπορεί να χρησιμοποιούν διαφορετικά πεδία και διαφορετικό ελεγχόμενο λεξιλόγιο. Διαφέρουν επίσης στις λειτουργίες αποκοπής λέξεων.
Σε μια συστηματική ανασκόπηση κατέγραψε την ακριβή στρατηγική για κάθε βάση. Κατέγραψε επίσης την ημερομηνία της αναζήτησης.
Δήλωσε ποια φίλτρα χρησιμοποίησες. Έτσι η διαδικασία γίνεται περισσότερο διαφανής και μπορεί να ελεγχθεί.
Το PRISMA 2020 για συστηματική ανασκόπηση βοηθά στην οργανωμένη παρουσίαση της διαδικασίας επιλογής των μελετών.
Οι λογικοί τελεστές στη βιβλιογραφική αναζήτηση δεν αντικαθιστούν την επιλογή σωστών λέξεων-κλειδιών. Οργανώνουν τον τρόπο με τον οποίο αυτές συνεργάζονται.
Για μια γενικότερη εικόνα της ακαδημαϊκής υποστήριξης μπορείς να επισκεφθείς την αρχική σελίδα.
Αν η εργασία περιλαμβάνει σύνθετη ερευνητική διαδικασία, μπορείς επίσης να δεις τις πτυχιακές εργασίες.
Χρειάζεσαι βοήθεια με τη μεθοδολογία της πτυχιακής;
Αν χρειάζεσαι βοήθεια με τη μεθοδολογία της πτυχιακής σου, στείλε το ερευνητικό σχέδιο. Στείλε επίσης το υπάρχον αρχείο και ό,τι άλλο έχεις στη διάθεσή σου.
Μπορείς να συμβουλευτείς τις ενδεικτικές τιμές για μια πρώτη εικόνα. Η τελική κοστολόγηση εξαρτάται από την έκταση. Εξαρτάται επίσης από την πολυπλοκότητα της απαιτούμενης εργασίας.
Για συγκεκριμένη εκτίμηση, συμπλήρωσε τη φόρμα κοστολόγησης και επισύναψε τα διαθέσιμα αρχεία. Αν χρειάζεσαι πρώτα διευκρίνιση, μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μας.