Ένα χαμηλό Cronbach’s Alpha δεν σημαίνει ότι πρέπει να αφαιρέσεις αμέσως ερωτήσεις από την κλίμακα. Η χαμηλή τιμή μπορεί να οφείλεται σε λάθος κωδικοποίηση. Μπορεί επίσης να δείχνει ότι οι ερωτήσεις δεν μετρούν την ίδια διάσταση. Ακόμη και ο μικρός αριθμός ερωτήσεων μπορεί να μειώσει το α. Για αυτό χρειάζεται συγκεκριμένος έλεγχος πριν αλλάξεις το ερευνητικό εργαλείο.
Περιεχόμενα άρθρου
- 1. Τι σημαίνει ένα χαμηλό Cronbach’s Alpha;
- 2. Τι ελέγχεις πριν αφαιρέσεις ερωτήσεις;
- 3. Πώς ερμηνεύεις τη διορθωμένη συσχέτιση ερωτήματος-συνόλου;
- 4. Πώς χρησιμοποιείς το α του Cronbach μετά την αφαίρεση ερώτησης;
- 5. Πότε δικαιολογείται τελικά η αφαίρεση μιας ερώτησης;
- Χρειάζεσαι βοήθεια με τη στατιστική ανάλυση;
1. Τι σημαίνει ένα χαμηλό Cronbach’s Alpha;
Ο συντελεστής α του Cronbach αξιολογεί την εσωτερική συνέπεια μιας ομάδας ερωτήσεων. Εξετάζει πόσο σχετίζονται οι απαντήσεις τους μεταξύ τους.
Μια χαμηλή τιμή δείχνει περιορισμένη συνοχή στο συγκεκριμένο δείγμα. Δεν αποκαλύπτει όμως αυτόματα την αιτία του προβλήματος.
Η τιμή 0,70 χρησιμοποιείται συχνά ως πρακτικό σημείο αναφοράς. Δεν αποτελεί απόλυτο όριο για κάθε κλίμακα.
Η ερμηνεία εξαρτάται από τον σκοπό του εργαλείου. Εξαρτάται επίσης από το στάδιο ανάπτυξής του.
Το α επηρεάζεται και από τον αριθμό των ερωτήσεων. Μια σύντομη κλίμακα μπορεί να εμφανίσει χαμηλότερη τιμή.
Για παράδειγμα, μια υποκλίμακα τριών ερωτήσεων μπορεί να έχει α = 0,64. Αυτό δεν αποδεικνύει αυτομάτως ανεπαρκή μέτρηση.
Το α επίσης δεν αποδεικνύει μονοδιάστατη δομή. Μια υψηλή τιμή δεν σημαίνει ότι όλες οι ερωτήσεις μετρούν ακριβώς μία έννοια.
Αν η κλίμακα περιλαμβάνει διαφορετικές διαστάσεις, μπορεί να χρειάζονται χωριστοί υπολογισμοί αξιοπιστίας.
Για τη βασική διαδικασία μπορείς να δεις τον οδηγό για το Cronbach’s Alpha στο SPSS.
2. Τι ελέγχεις πριν αφαιρέσεις ερωτήσεις;
Όταν εμφανίζεται χαμηλό Cronbach’s Alpha, έλεγξε πρώτα αν όλες οι ερωτήσεις έχουν βαθμολογηθεί προς την ίδια κατεύθυνση.
Πολλά ερωτηματολόγια περιλαμβάνουν ερωτήσεις αντίστροφης βαθμολόγησης. Αυτές χρειάζονται μετατροπή πριν υπολογίσεις την εσωτερική συνέπεια.
Σε κλίμακα από 1 έως 5, το 1 γίνεται 5. Το 2 γίνεται 4 και το 3 παραμένει 3.
Ακολούθησε όμως τις επίσημες οδηγίες του εργαλείου. Μην αντιστρέφεις μια ερώτηση μόνο επειδή έχει αρνητική διατύπωση.
Μετά έλεγξε ποιες ερωτήσεις έβαλες στην ανάλυση. Μια δημογραφική μεταβλητή δεν πρέπει να περιλαμβάνεται στην κλίμακα.
Έλεγξε επίσης αν το ερωτηματολόγιο διαθέτει υποκλίμακες. Μην υπολογίζεις ένα συνολικό α αν το εργαλείο προβλέπει ξεχωριστές διαστάσεις.
Για παράδειγμα, μια κλίμακα μπορεί να μετρά εξουθένωση μέσα από τρεις διαφορετικές διαστάσεις. Κάθε υποκλίμακα μπορεί να χρειάζεται δικό της α.
Εξέτασε ακόμη τις ελλιπείς τιμές. Το SPSS μπορεί να αποκλείσει περιπτώσεις όταν λείπει απάντηση από κάποια ερώτηση.
Τέλος, κοίταξε τη μεταβλητότητα των απαντήσεων. Ερωτήσεις όπου σχεδόν όλοι απαντούν το ίδιο προσφέρουν περιορισμένη διαφοροποίηση.
Αν χρησιμοποιείς ερωτηματολόγιο στην εργασία σου, δες και τον οδηγό για διπλωματική εργασία με ερωτηματολόγιο.
3. Πώς ερμηνεύεις τη διορθωμένη συσχέτιση ερωτήματος-συνόλου;
Το επόμενο βήμα είναι η διορθωμένη συσχέτιση ερωτήματος-συνόλου. Στο SPSS εμφανίζεται στον πίνακα στατιστικών των ερωτήσεων.
Ο δείκτης συγκρίνει κάθε ερώτηση με το άθροισμα των υπόλοιπων ερωτήσεων. Η ίδια ερώτηση δεν περιλαμβάνεται στο άθροισμα.
Μια θετική τιμή δείχνει ότι η ερώτηση κινείται προς την ίδια κατεύθυνση με την υπόλοιπη κλίμακα.
Τιμές κάτω από 0,30 χρησιμοποιούνται συχνά ως ένδειξη για περαιτέρω έλεγχο. Δεν αποτελούν αυτόματο κριτήριο διαγραφής.
Υπόθεσε ότι μία ερώτηση έχει διορθωμένη συσχέτιση 0,08. Η τιμή δείχνει πολύ ασθενή σχέση με την υπόλοιπη κλίμακα.
Πρώτα έλεγξε αν πρόκειται για ερώτηση αντίστροφης βαθμολόγησης. Ένα λάθος σε αυτό το σημείο μπορεί να δημιουργήσει αρνητική συσχέτιση.
Αν η βαθμολόγηση είναι σωστή, εξέτασε το περιεχόμενο της ερώτησης. Μπορεί να μετρά διαφορετική πλευρά του θεωρητικού χαρακτηριστικού.
Κοίταξε επίσης τις συσχετίσεις μεταξύ των επιμέρους ερωτήσεων. Έτσι μπορείς να εντοπίσεις ένα γενικότερο πρόβλημα συνοχής.
Μια χαμηλή συσχέτιση δεν σημαίνει ότι η ερώτηση είναι «κακή». Μπορεί να καλύπτει ουσιαστικό περιεχόμενο που οι υπόλοιπες δεν αποτυπώνουν.
Για αυτό η στατιστική ένδειξη πρέπει πάντα να συνδυάζεται με το θεωρητικό περιεχόμενο της κλίμακας.
4. Πώς χρησιμοποιείς το α του Cronbach μετά την αφαίρεση ερώτησης;
Το SPSS δείχνει επίσης ποια θα ήταν η αξιοπιστία αν αφαιρούσες κάθε ερώτηση ξεχωριστά.
Η πληροφορία εμφανίζεται ως «Cronbach’s Alpha if Item Deleted». Στα ελληνικά αφορά το α του Cronbach μετά την αφαίρεση της ερώτησης.
Υπόθεσε ότι η αρχική κλίμακα έχει α = 0,62. Για την ερώτηση 7 το SPSS δείχνει α = 0,75 μετά την αφαίρεσή της.
Η διαφορά είναι σημαντική ένδειξη ότι η ερώτηση χρειάζεται έλεγχο. Δεν σημαίνει ότι πρέπει οπωσδήποτε να τη διαγράψεις.
Έλεγξε πρώτα τη διορθωμένη συσχέτιση ερωτήματος-συνόλου. Μετά εξέτασε τη βαθμολόγηση και το περιεχόμενό της.
Αν το α αυξάνεται από 0,68 σε 0,69, η βελτίωση είναι πολύ μικρή. Δεν δικαιολογεί συνήθως θεωρητική αλλοίωση της κλίμακας.
Είναι επίσης λάθος να αφαιρείς συνεχώς ερωτήσεις μόνο για να περάσεις το όριο 0,70.
Η πρακτική αυτή μπορεί να αυξήσει αριθμητικά το α αλλά να μειώσει την εγκυρότητα του εργαλείου.
Μελέτη από ερευνητή του Michigan State University επισημαίνει ακριβώς αυτόν τον κίνδυνο. Η μηχανική μεγιστοποίηση του α μπορεί να αφαιρέσει χρήσιμο περιεχόμενο.
Για περισσότερες λεπτομέρειες μπορείς να δεις τη σχετική μελέτη για το α μετά την αφαίρεση ερώτησης.
5. Πότε δικαιολογείται τελικά η αφαίρεση μιας ερώτησης;
Η αφαίρεση δικαιολογείται περισσότερο όταν εμφανίζονται ταυτόχρονα αρκετές ενδείξεις. Μία μόνο τιμή δεν αρκεί.
Για παράδειγμα, μια ερώτηση μπορεί να έχει πολύ χαμηλή διορθωμένη συσχέτιση. Η αφαίρεσή της μπορεί επίσης να αυξάνει αισθητά το α.
Παράλληλα, το περιεχόμενό της μπορεί να μην αντιστοιχεί καθαρά στη συγκεκριμένη διάσταση. Τότε υπάρχει ισχυρότερη βάση για αποκλεισμό.
Αν χρησιμοποιείς καθιερωμένη κλίμακα, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή. Η αφαίρεση ερωτήσεων αλλάζει την αρχική μορφή του εργαλείου.
Μπορεί επίσης να δυσκολέψει τη σύγκριση των αποτελεσμάτων σου με προηγούμενες μελέτες που χρησιμοποίησαν ολόκληρη την κλίμακα.
Αν αναπτύσσεις δικό σου εργαλείο, έχεις μεγαλύτερο περιθώριο αναθεώρησης. Ακόμη και τότε χρειάζεσαι θεωρητική αιτιολόγηση.
Μετά από κάθε αφαίρεση εκτέλεσε ξανά την ανάλυση. Η διαγραφή μιας ερώτησης αλλάζει τους δείκτες των υπόλοιπων ερωτήσεων.
Στην εργασία μπορείς να γράψεις ότι η αρχική κλίμακα είχε α = 0,64. Μετά παρουσιάζεις την προβληματική ερώτηση.
Για παράδειγμα: «Η ερώτηση 6 παρουσίασε διορθωμένη συσχέτιση ερωτήματος-συνόλου r = 0,11».
Στη συνέχεια: «Μετά την αφαίρεσή της, η εσωτερική συνέπεια αυξήθηκε σε α = 0,74».
Πρόσθεσε τον θεωρητικό λόγο της απόφασης. Μην παρουσιάζεις την αλλαγή σαν αποτέλεσμα μιας αυτόματης επιλογής του SPSS.
Ένα χαμηλό Cronbach’s Alpha απαιτεί επομένως διάγνωση και όχι μηχανική αφαίρεση ερωτήσεων.
Για συνολικότερη καθοδήγηση γύρω από τη μεθοδολογία μπορείς να επισκεφθείς την αρχική σελίδα.
Για εξειδικευμένη υποστήριξη μπορείς επίσης να δεις τη σελίδα για στατιστικές αναλύσεις.
Χρειάζεσαι βοήθεια με τη στατιστική ανάλυση;
Αν χρειάζεσαι βοήθεια με τη στατιστική ανάλυση της πτυχιακής σου, στείλε το αρχείο δεδομένων. Στείλε επίσης τα ερευνητικά ερωτήματα και ό,τι άλλο έχεις στη διάθεσή σου.
Μπορείς να συμβουλευτείς τις ενδεικτικές τιμές για μια πρώτη εικόνα. Η τελική κοστολόγηση εξαρτάται από τα δεδομένα. Εξαρτάται επίσης από την πολυπλοκότητα της απαιτούμενης ανάλυσης.
Για συγκεκριμένη εκτίμηση, συμπλήρωσε τη φόρμα κοστολόγησης και επισύναψε τα διαθέσιμα αρχεία. Αν χρειάζεσαι πρώτα διευκρίνιση, μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μας.